Μεγαλώνοντας στην Αθήνα-Ποιότητα Ζωής Παιδιών και Εφήβων Έρευνα του Ινστιτούτου Κοινωνικής Πολιτικής του ΕΚΚΕ

Παραβατική συμπεριφορά

μαθητών και επαφή με τη βία(1)

της Γίτσας Κοτταρίδη *

Η δημοσιοποίηση ολοένα και περισσότερων περιστατικών εκδήλωσης βίαιας ή παραβατικής συμπεριφοράς ακόμη και στο χώρο του σχολείου, όπου το ρόλο του θύτη και του θύματος φέρουν ανήλικοι μαθητές εφηβικής ή ακόμα και προεφηβικής ηλικίας προκαλεί ανησυχία και ερωτηματι­κά σχετικά με τη διάσταση και τα αίτια του φαινομένου.

Μ

ία νέα έρευνα που διεξήχθη από το Εθνι­κό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών, και συγκεκριμένα από το Ινστιτούτο Κοινω­νικής Πολιτικής, με θέμα: «Βία και παραβατική συμπεριφορά στη ζωή των μαθητών της Αθήνας», μέρος του Ερευνητικού Προγράμματος «Μεγαλώ­νοντας στην Αθήνα-Ποιότητα Ζωής Παιδιών και Εφήβων», έρχεται στην επικαιρότητα.

Σκοπός της είναι να διερευνήσει το φαινόμενο, όπως αυτό εκδηλώνεται στην ευρύτερη περιοχή της Αθήνας, και τα ευρήματά της να χρησιμοποιηθούν πιλοτικά στην αποτελεσματική παρέμβαση των υπηρεσιών του δήμου για να καλύψει, αφενός μεν, τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας και, αφετέρου, να αποτελέσει τον πυρήνα για την εξάσκηση πολιτικής μέριμνας σε ολόκληρη τη χώρα. Αν και η έρευνα βρίσκεται ακόμη στη φάση επεξεργασίας των ευρημάτων της, σε μια πρώτη ανάγνωση οι ακόλουθοι στατι­στικοί πίνακες που αφορούν στοιχεία για τα θύμα­τα, τους θύτες, τους αμέτοχους θεατές, τη σεξουα­λική παρενόχληση ή τα ζητήματα ένταξης στη σχο­λική κοινότητα, καθώς και οι αναφορές διευθυντών και εκπαιδευτικών σχετικά με την παραβατική συμπεριφορά, αντικατοπτρίζουν την πραγματικό­τητα. Η δειγματοληψία πραγματοποιήθηκε σε 101 σχολικές μονάδες πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθ­μιας εκπαίδευσης (πλην των νηπιαγωγείων, όπου η έρευνα βρίσκεται σε εξελίξη). Τέλος, καταγράφο­νται τα πρώτα πορίσματα όπως μας τα παραθέτει η μία εκ των τριών συντονιστριών του Ερευνητικού Προγράμματος και διευθύντρια ερευνών του ΕΚΚΕ, η κ. Γίτσα Κοπαρίδη.

Ανησυχητικά

Στατιστικοί πίνακες

♦ Θύματα:

Οι μαθητές του δημοτικού δηλώνουν ότι έχουν υποστεί βία, σε μία ή περισσότερες μορφές, σε μεγαλύ­τερα ποσοστά από ό,τι οι μαθητές του γυμνασίου/λυκείου. Ειδικά για τη σωματική βία, τα ποσοστά για τα παιδιά του δημοτικού είναι 37%, ενώ τα αντίστοιχα του γυμνασίου/λυκείου είναι 11%.

Πράξεις «βίας» που δηλώνουν ότι έχουν υποστεί τα παιδιά

 

 

Σύνολο

Λύκειο/ΤΕΕ

Γυμνάσιο

Δημοτικό

Με έχουν κατηγορήσει σε καθηγητές/συμμαθητές

358(18%)

38(9,7%)

57(11,5%)

263 (24%)

Με έχουν κοροϊδέψει/βρίσει

927(46,8%)

111 (28,2%)

213(43%)

603 (55,2%)

Με έχουν απειλήσει

282(14,2%)

1 8(4,6%)

65(13,2%)

199 (18,2%)

Έχουν καταστρέψει δικά μου αντικείμενα

287(14,5%)

1 7(4,3%)

72(14,6%)

198 (18%)

Με έχουν χτυπήσει

505(25,5%)

13(3,3%)

84(17%)

408 (37,4%)

Με αποφεύγουν

329(16,6%)

57(14,5%)

68(13,8%)

204 (18,7%)

 

 

 

 

 

Η κ. Γίτσα Κοτταρίδη είναι διευθύντρια Ερευνών του ΕΚΚΕ.

 

♦ Θύτες:

Ομολογούν ότι έχουν κάνει τα ίδια τα παιδιά πράξεις βίας σε ποσοστά που δεν διαφέ­ρουν σημαντικά μεταξύ δημοτικού και γυμνασίου/λυκείου. Έχουν χτυπήσει άλλα παι­διά: 13% και 11% αντίστοιχα. Έχουν απειλήσει άλλα παιδιά στο ίδιο ποσοστό, 5%.

Πράξεις «βίας» που ομολογούν ότι έχουν κάνει τα ίδια σε άλλα παιδιά στο σχολείο

 

 

Σύνολο

Λύκειο/ΤΕΕ

Γυμνάσιο

Δημοτικό

Τα έχω κατηγορήσει σε καθηγητές/συμμαθπτές

167 (8,4%)

16 (4,1%)

54 (11%)

97 (9%)

Τα έχω κοροϊδέψει/βρίσει

437 (22%)

91 (23,2%)

125 (25,3%)

221 (20,2%)

Τα έχω απειλήσει

95 (4,8%)

19 (4,8%)

26 (5,3%)

50 (4,6%)

Τους έχω καταστρέψει δικά τους αντικείμενα

61 (3%)

13 (3,3%)

1 7 (3,4%)

31 (2,8%)

Τα έχω χτυπήσει

245 (12,3%)

31 (8%)

69 (14%)

145 (13,3%)

Τα αποφεύγω

324 (16,3%)

79 (20%)

84 (17%)

161 (14,7%)

♦ Αμέτοχοι Θεατές:

Ως προς τις πράξεις βίας που τα